به گزارش توسعه۲۴؛ درشرایطیکه نرخ تورم سالانه بهسهرقمیشدن نزدیک است و تحریمها زنجیره تامین را از هم گسیخته تولیدکننده ایرانی را مشکلات بسیاری روبهرو کرده است. درچنینشرایطی پرسش اینجاست که آیا در جنگی که هرروز ارزش پول را میبلعد مدیریت سرمایه در گردش هنوز یکانتخاب است یا کلید بقا؟ درسالهاییکه اقتصاد ایران با تورم مزمن و فشارهای تحریم دستوپنجه نرم میکند مدیریت سرمایه در گردش برای واحدهای تولیدی از یکوظیفه مالی بهیکمساله بقا تبدیل شده است. نرخ تورم سالانه که در مرداد۱۴۰۴ به۳/۳۶درصد رسیده اینک در مرز رسیدن بهنرخ سهرقمی است که این موضوع همراه با رشد بیسابقه نقدینگی معادلات تولید را بهکلی دگرگون کرده است.
برای تولیدکننده ایرانی سرمایه در گردش دیگر صرفا تفاوت دارایی جاری و بدهی جاری نبوده بلکه معیاری است برای سنجش توانایی عبور از طوفانی که در آن هرروز تاخیر در وصول مطالبات بهمعنای کاهش چشمگیر ارزش واقعی پول است. نکته کلیدی درشرایط فعلی رابطه مستقیم و چرخهای میان تورم و کمبود نقدینگی در تولید است. رشد بیرویه نقدینگی در اقتصاد ایران که اغلب ناشی از کسری بودجه دولت و چاپ پول است بهتورم دامن میزند. این تورم نیز هزینههای تولید را افزایش میدهد و سرمایه در گردش بنگاهها را تحلیل میبرد. نتیجه اینچرخه معیوب کاهش توان تولیدکنندگان برای خرید مواد اولیه پرداخت دستمزد و ادامه فعالیت است.
تحقیقات نشان میدهد درشرایط تورمی ارزش واقعی مطالبات بهسرعت کاهش مییابد. بههمیندلیل کوتاهسازی دوره وصول مطالبات از اهمیت بالاتری برخوردار است چراکه پول نقدی که دیرتر بهدست تولیدکننده میرسد قدرت خرید بسیار کمتری نسبتبه زمان فروش دارد. درمقابل افزایش دوره پرداخت بدهیها درصورت عدم ایجاد ریسک اعتباری میتواند ابزار کارآمدی برای حفظ نقدینگی باشد.
فشار مضاعف جنگ اقتصادی و شناختی
تولیدکنندگان ایرانی تنها با تورم دستوپنجه نرم نمیکنند بلکه جنگ اقتصادی و تحریمهای بینالمللی، زنجیره تامین را مختل و دسترسی بهمواد اولیه و تجهیزات را با دشواری بیسابقهای مواجه کرده است. مطابق آمار وزارت صمت در سالهای۱۳۹۸تا۱۴۰۲ بیشاز ۶۰درصد واحدهای فعال صنعتی با مشکل تامین سرمایه و تقریبا ۴۰درصد با معضل تامین مواد اولیه مواجه بودند.
دراینمیان موضوع جنگ نیز بهعنوان تهدیدی نوین مطرح شده است. تحریمهای اقتصادی همراه با وضعیت نه صلح و بهجنگ روحیه تولیدکنندگان را تضعیف کرده و بهکاهش بهرهوری دامن میزند. درچنینشرایطی نیاز بهحمایتهای مالی و روانی از تولیدکنندگان بیشازپیش احساس میشود؛ حمایتهایی مانند وامهای بدون بهره، معافیتهای مالیاتی و یارانه برای خرید مواد اولیه.
استراتژیهای بقا در شرایط جنگی
کارشناسان اقتصادی بر لزوم تغییر رویکرد سیاستگذاران در شرایط جنگی تاکید دارند. در زمان جنگ حضور فعالانه بانکهای مرکزی امری مرسوم است. برای تولیدکنندگان ایرانی راهکارهای عملیاتی در سهحوزه قابل دستهبندی است:
مدیریت هوشمندانه موجودی: در شرایطی که هزینه نگهداری موجودی بهدلیل تورم سر بهفلک کشیده انباشت کالا در انبار بهمعنای بلوکه کردن سرمایه و از دست دادن ارزش واقعی آن است. استفاده از سیستمهای درست برای تمرکز بر اقلام باارزش میتواند نقدینگی را آزاد کند. با این حال در شرایط تحریم و اختلال در زنجیره تامین ایجاد سطحی از موجودی اطمینان برای مقابله با شوکهای خارجی ضروری است.
تسریع در وصول مطالبات: با توجه بهکاهش سریع ارزش پول در محیط تورمی هر روز تاخیر در وصول مطالبات بهمعنای زیان مستقیم است. ارائه تخفیف برای تسویه زودهنگام و استفاده از ابزارهایی مانند فاکتورینگ میتواند بهتبدیل سریع مطالبات بهوجه نقد کمک کند. استفاده بهینه از اعتبار تامینکنندگان: مذاکره برای دریافت دورههای بازپرداخت طولانیتر بهتولیدکننده فرصت میدهد از وجوه نقد خود برای مدت بیشتری استفاده کند اما این استراتژی باید با حفظ روابط سالم با تامینکنندگان کلیدی همراه باشد.
نقش فناوری در عبور از بحران
در شرایط پیچیده کنونی تکیه بر روشهای سنتی مدیریت سرمایه در گردش ریسکی بزرگ است. استفاده از سیستمهای برنامهریزی منابع سازمانی که دادههای مالی، عملیاتی و موجودی را یکپارچه میکنند بهمدیران امکان میدهد دیدی لحظهای و شفاف نسبتبه وضعیت سرمایه در گردش داشته باشند. پیشبینی جریان وجوه نقد بهصورت ادواری و آزمایش سناریوهای مختلف بهشرکت کمک میکند تا برای فراز و نشیبهای بازار آماده باشد.
از انفعال بهکنشگری راهبردی
تولیدکنندگان ایرانی در میدان نبردی چندلایه قرار دارند: ازیکسو تورم مزمن و ازسویدیگر تحریمهای فلجکننده و وضعیت جنگی و درمیان اینها نیاز بهحفظ اشتغال و تولید برای کشور یک ضرورت فرض میشود. درچنینشرایطی مدیریت سرمایه در گردش دیگر یک وظیفه روزمره حسابداری نبوده بلکه یک ضرورت راهبردی برای بقا و رشد است. موفقیت در این مسیر نیازمند حرکت از رویکردی واکنشی بهرویکردی فعال و آیندهنگر است؛ رویکردی که در آن تولیدکننده با مدیریت هوشمندانه موجودی، تسریع در وصول مطالبات و استفاده بهینه از اعتبار تامینکنندگان ضمن حفظ نقدینگی خود را برای ادامه مسیر در این شرایط دشوار آماده میکند.
انتهای پیام/
