به گزارش توسعه۲۴؛ امروز صنعت فولاد ایران همچون دیگر بخشها در هالهای از ابهام در میانه بحران «نه جنگ، نه صلح» قرار گرفته است؛ شرایطی که با خود قفل صادراتی را به همراه آورده است. هرچند سال گذشته مشکلات متعددی برای فولادیها(از جمله چالش انرژی، عوارض صادراتی و… ) وجود داشت اما حالا فعالان فولادی با مشکلات دوچندان ناشی از تداوم محدودیتهای جنگ ۴۰روزه و اختلال در مسیرهای حملونقل دریایی دست و پنجه نرم میکنند.
اما مساله جدیدی که به دغدغهها افزون شده، افت تقاضا و قیمت بازار جهانی است که مزید بر علت شده تا فرصت صادراتی فولادیهای کشور هر چه بیشتر محدود شود. البته کارشناسان باور دارند که واکنش بازارهای جهانی یک روند طبیعی بوده که هرساله در ماههای مرداد و شهریور اتفاق میافتد اما بهدلیل فشارهای متعدد بر فعالان اقتصادی کشور، امسال بیشتر خود را نشان داده است.
حالا نگرانی اصلی این است که با آغاز سه ماهه پایانی سال میلادی و بهبود احتمالی بازار جهانی، همچنان محدودیتهای صادراتی برای ایرانیها مانع تراشی کند. این مساله با توجه به اینکه وضعیت بازگشایی تنگه هرمز نیز مشخص نیست، بیشتر دلهره آور است. این در حالی است که تنها راه عبور از بحران اقتصادی، افزایش درآمدهای ارزی با کمک صادرات دریایی است.
به این ترتیب تاکید بر این است که باید تمامی ظرفیتها برای حفظ و توسعه بازارهای صادراتی در کشور به کار گرفته شود. البته در این شرایط، کارشناسان راههای پیشنهادی هم دارند به این صورت که میتوان ضمن پرهیز از تصمیمهای هیجانی، از توسعه صادرات زمینی و ریلی کالاهای با ارزشافزوده بالاتر بهعنوان راهکاری کوتاهمدت جهت حفظ بازارهای صادراتی بهره برد.
شرایط پیچیده
کیوان جعفری طهرانی، کارشناس اقتصاد و تحلیلگر ارشد بازارهای جهانی فولاد گفت: شرایط کنونی کشور با دوره جنگ ۱۲روزه یا حتی آتشبس تفاوت اساسی دارد و اکنون اقتصاد در وضعیت «نه جنگ، نه صلح» قرار گرفته است؛ شرایطی که از نظر صادرات، قفل، پیچیدهتر و دشوارتر از گذشته است.
وی افزود: در حال حاضر صادرات کشور عملا با محدودیتهای جدی مواجه شده و حتی اگر توافقی موقت نیز حاصل شود، نشانهای از رفع کامل محدودیتها و بازگشایی مسیرهای جنوبی کشور در حوزه تجارت وجود ندارد. ادامه این وضعیت، صادرات را با مشکلات بیشتری روبهرو خواهد کرد.
این کارشناس حوزه معدن و فولاد با اشاره به وضعیت بازارهای جهانی اظهار کرد: علاوه بر محدودیتهای داخلی، بازار جهانی فولاد نیز شرایط مطلوبی ندارد و تقریبا تمام زنجیره فولاد، از مواد اولیه تا محصولات نهایی، با روند نزولی صادرات روبهرو است.
طهرانی ادامه داد: در سالهای گذشته نیز معمولا بازار جهانی در ماههای مرداد و شهریور با افت تقاضا و قیمت مواجه میشد اما امسال صادرکنندگان علاوه بر رکود فصلی، فرصت مناسب صادرات در ماههای پایانی سال گذشته و ابتدای امسال را نیز از دست دادهاند. وی افزود: نگرانی اصلی این است که با آغاز سهماهه پایانی سال میلادی و بهبود احتمالی بازار جهانی، همچنان مشخص نیست آیا محدودیتهای صادراتی برطرف خواهد شد یا خیر.
تمرکز بر صادرات زمینی
تحلیلگر ارشد بازارهای جهانی با تاکید بر لزوم تغییر مسیر صادرات گفت: در شرایط فعلی، تمرکز بر صادرات از مسیرهای زمینی، ریلی و بهویژه دریایی به کشورهای شمالی، آسیای میانه و از طریق ریلی به چین منطقیترین راهکار است.
وی افزود: هرچند صادرات محصولات حجیم مانند سنگآهن، کنسانتره، گندله یا شمش فولاد از طریق حملونقل زمینی و ریلی برای مسافتهای چند هزار کیلومتری از نظر اقتصادی توجیه چندانی ندارد اما صادرات کالاهای دارای ارزشافزوده بالاتر و برخی کنسانترهها در حوزه فلزات پایه(طلا، مس و…) همچنان امکانپذیر است. به گفته وی، صادرات فولاد به کشورهای آسیای میانه نیز با وجود افزایش هزینههای حمل، همچنان میتواند توجیه اقتصادی داشته باشد، هرچند این موضوع به روند قیمتهای بازار جهانی وابسته است.
طهرانی در ادامه اظهار کرد: بنادر شمالی کشور ظرفیت محدودی برای حمل کالا دارند و کشتیهای فعال در این بنادر معمولا با ظرفیتهای پایین فعالیت میکنند که همین مساله موجب افزایش هزینه حمل میشود.
اقتصاد وابسته به صادرات
این کارشناس با اشاره به شرایط اقتصادی کشور گفت: ایران سالهاست با تحریمهای اقتصادی مواجه است و طی یکسال اخیر نیز درگیریهای منطقهای، وضعیت تجارت خارجی را شکنندهتر کرده است. وی افزود: تنها راه عبور از بحران اقتصادی، افزایش درآمدهای ارزی از طریق صادرات است و به همین دلیل باید همه ظرفیتها برای حفظ بازارهای صادراتی به کار گرفته شود.
هشدار نسبت به تصمیمهای هیجانی
تحلیلگر ارشد بازارهای جهانی فولاد با اشاره به انتقال بخشی از کالاهای وارداتی به بندر کراچی پاکستان گفت: در ابتدای جنگ ۴۰روزه، برخی اظهارنظرهای غیرکارشناسی باعث شد تصور شود پاکستان میتواند مسیر مطمئنی برای تجارت ایران باشد اما مشکلات امنیتی حمل کامیونها در خاک پاکستان موجب شد هزاران کانتینر در بندر کراچی بلاتکلیف باقی بمانند.
وی افزود: حتی اگر بخشی از این مشکل بهصورت محدود حل شود، انتقال حجم عمده این کالاها بدون بازگشایی مسیرهای دریایی عملا امکانپذیر نیست. طهرانی تاکید کرد: باید از تصمیمهای هیجانی و بدون مطالعه پرهیز کرد زیرا هر راهکاری که بدون بررسی کارشناسی ارائه شود، میتواند خسارتهای سنگینی به بنگاههای اقتصادی و اقتصاد کشور وارد کند.
تحلیلگر ارشد بازارهای جهانی فولاد گفت: در شرایط فعلی، علاوه بر پیگیری راهکارهای دیپلماتیک باید تمرکز بر صادرات کالاهای با ارزشافزوده بالاتر باشد تا ضمن حفظ بازارهای خارجی، درآمدهای ارزی کشور نیز حفظ شود اما اگر هر کسی به خود اجازه دهد بدون مطالعه، فعالان اقتصادی را با اطلاعات غلط در تنگنا قرار دهد عملا به اقتصاد کشور خیانت کرده است.
انتهای پیام/
