به گزارش توسعه۲۴؛ یک روز پس از آنکه دولت ترامپ عملیات محاصره اقتصادی ایران را اعلام کرد، چین به ایالاتمتحده هشدار داده که اگر شرکتهای چینی به واسطه تحریمهای ثانویه این کشور برای مراوده با ایران هدف قرار بگیرند، پکن به این اقدامات پاسخ خواهد داد.
در همین رابطه طبق صحبتهایی که اسکات بسنت وزیر خزانهداری آمریکا روز دوشنبه مطرح کرد، تعدادی از شرکتها و نهادهای مستقر در هنگکنگ و سرزمین اصلی چین هدف تحریمهای ایالاتمتحده قرار گرفت با این حال دولت آمریکا در این مرحله از قرار دادن موسسات مالی بزرگ چین در فهرست تحریمها خودداری کرد. این احتیاط از آن جهت اهمیت دارد که تحریم بانکهای بزرگ چینی میتواند مناسبات اقتصادی واشنگتن و پکن را با بحرانی جدی روبهرو کند.
هرگونه افزایش شدید فشارهای تحریمی بر چین که غربیها مدعی هستند مقصد حدود ۹۰درصد نفت صادراتی ایران است، میتواند روابط دو قدرت را تحتتاثیر قرار دهد آنهم در شرایطی که تنها یکماه از دیدار برنامهریزیشده میان ترامپ و شیجینپینگ در واشنگتن باقی مانده است.
به گفته ناظران، این نشست برای اقتصاد جهانی اهمیت زیادی دارد. انتظار میرود رهبران آمریکا و چین درباره تمدید آتشبس یکساله در جنگ تجاری دو کشور گفتوگو کنند؛ تفاهمی که در اکتبر سال گذشته به دست آمد و سفر نسبتا دوستانه ترامپ به پکن در ماه مه نیز به تثبیت آن کمک کرد.
در چنین شرایطی سخنگوی وزارت امور خارجه چین روز سهشنبه در پاسخ به پرسشی درباره تحریمهای ثانویه آمریکا علیه ایران اعلام کرد: چین برای دفاع قاطعانه از حقوق و منافع خود، همه اقدامات لازم را اتخاذ خواهد کرد. پکن همچنین بار دیگر مخالفت خود را با تحریمهای یکجانبهای اعلام کرد که از دید چین مبنایی در حقوق بینالملل یا مجوزی از سوی شورای امنیت سازمان ملل ندارند. این مقام چینی تاکید کرد که وظیفه فوری جامعه بینالمللی، کمک به کاهش تنشها و بازگشت هرچه سریعتر طرفها به گفتوگو و مذاکره است.
راهکار چین برای فرار از تحریمها
شرکتهای بزرگ پالایشی دولتی چین تا حد زیادی محدودیتهای مربوط به نفت ایران را رعایت میکنند اما پکن به پالایشگاههای خصوصی کوچک و مستقلی که با عنوان «قوریها» شناخته میشوند، اجازه داده نفت ایران را وارد و پالایش کنند. آمریکا پیشتر شماری از این پالایشگاهها را تحریم کرده بود ولی دولت چین از شرکتهای داخلی خواست از تحریمهای آمریکا تبعیت نکنند.
چین همچنین طی سالهای گذشته مجموعهای گستردهتر و تهاجمیتر از قوانین و سازوکارهای مقابله با تحریمهای خارجی ایجاد کرده است. این ساختار امکان اتخاذ تدابیر متقابل علیه اشخاص و سازمانهایی را فراهم میکند که در اجرای محدودیتهای خارجی علیه شرکتها و زنجیرههای تامین چین مشارکت دارند. بهعنوان مثال مقررات پکن میتواند شامل مسدودکردن داراییها، محدودیت معاملاتی و منع همکاری شرکتها و شهروندان چینی با طرفهای خارجی باشد.
درنتیجه تلاش واشنگتن برای گسترش شدید تحریمهای ثانویه مرتبط با ایران به شرکتها یا بانکهای چینی، احتمال واکنش متقابل پکن را افزایش میدهد زیرا چین سال گذشته نشان داد که از طریق کنترل خود بر مواد معدنی حیاتی مورد نیاز صنایع پیشرفته، توان ایجاد اختلال جدی در تولیدات صنعتی آمریکا را دارد.
در همین رابطه وانگ دونگ، پژوهشگر ارشد دانشگاه پکن میگوید هنوز باید منتظر ماند و دید که آیا تهدید آمریکا صرفا یک بلوف است یا واشنگتن واقعا قصد دارد تحریمهای ثانویه را در مقیاسی وسیع علیه چین به اجرا بگذارد. به گفته او، اگر چنین اقدامی انجام شود، چین بدون تردید از منافع ملی خود دفاع خواهد کرد همانگونه که در دور قبلی رویارویی تجاری عمل کرد. او معتقد است واشنگتن میخواهد مسوولیت ناکامی سیاستهای خود را به دیگران منتقل کند و چین را مقصر جلوه دهد.
در مقابل، ژو فنگ، استاد روابط بینالملل دانشگاه نانجینگ تاکید میکند که چین در پشت صحنه علاقه زیادی دارد طرفهای درگیر در منازعه آمریکا و ایران به یک راهحل سیاسی برسند زیرا تداوم محدودیتهای کشتیرانی در تنگه هرمز بر اثر جنگ، فشار قابلتوجهی بر اقتصاد جهانی وارد کرده است.
به گفته او، چین از یکسو نمیخواهد وارد درگیری ایران و آمریکا شود و از سوی دیگر میداند که ادامه بحران تنگه هرمز برای امنیت اقتصادی و انرژی این کشور خطرناک است زیرا بخش اصلی نفت وارداتی چین از خاورمیانه تامین میشود اما صادرکنندگان عمده آن فقط ایران نیست و عربستانسعودی و عراق جایگاه بسیار مهمی در سبد انرژی پکن دارند.
تحرکات دیپلماتیک اخیر چین نیز موید همین نگرانی است. شی جینپینگ با عبدالله دوم، پادشاه اردن، دیدار کرده و وانگ یی، وزیر امور خارجه چین نیز با همتای کویتی خود گفتوگو داشته است. در هر دو دیدار، موضوع ایران و جنگ غزه مطرح شده بنابراین پیام پکن به تهران، براساس ارزیابی ژو فنگ، روشن است؛ اینکه چین خواهان ادامه مذاکرات صلح و جلوگیری از طولانیشدن بحران است.
انتهای پیام/
