به گزارش توسعه۲۴؛ دولت دونالد ترامپ با هدف پایان دادن به وابستگی آمریکا به مواد معدنی حیاتی چین، سرمایهگذاری گستردهای در بخش معدن و فرآوری انجام داده است، اما صنعت داخلی هنوز فاصله زیادی با تأمین نیاز بازار دارد. طبق مقررات فدرال، از اول ژانویه ۲۰۲۷ پیمانکاران دفاعی آمریکا باید خرید عناصر نادر خاکی، آهنرباهای دائمی، تنگستن، مولیبدن و تانتالوم از چین، روسیه، ایران و کره شمالی را متوقف کنند. با این حال، فعالان این صنعت معتقدند تحقق این هدف در موعد مقرر تقریباً غیرممکن است.
برای نمونه، در سال ۲۰۲۵ تقاضای آمریکا برای رایجترین نوع آهنربای عناصر نادر خاکی حدود ۴۸ هزار تن بود، در حالی که تولید داخلی تنها ۳۰۰ تن را پوشش داد. حتی با اجرای پروژههای در دست ساخت، ظرفیت تولید تا پایان سال تنها به حدود ۵ هزار تن خواهد رسید. همچنین آمریکا از سال ۲۰۱۵ تولید تنگستن و از سال ۱۹۵۹ تولید تانتالوم نداشته و پروژههای جدید نیز تا چند سال آینده به بهرهبرداری نخواهند رسید.
مشکل اصلی آمریکا تنها کمبود ذخایر معدنی نیست، بلکه ضعف در ظرفیت استخراج و بهویژه فرآوری این مواد است. چین اکنون بیش از ۸۰ درصد ظرفیت فرآوری جهانی مواد معدنی حیاتی را در اختیار دارد و همین موضوع وابستگی صنایع آمریکایی را حفظ کرده است. به گفته آژانس بینالمللی انرژی، در صورت تشدید محدودیتهای صادراتی چین، حدود ۶.۵ تریلیون دلار از تولیدات صنعتی جهان در معرض ریسک قرار خواهد گرفت.
بازار چدن بینالمللی در ماههای اخیر شاهد تغییر جهت تقاضا به سوی محمولههای هندی بوده است. فعالان بازار و منابع خبری گزارش میدهند که اختلاف قیمت میان چدن برزیل و چدن هند عامل اصلی این جابجایی است. در حال حاضر چدن برزیل با قیمت حدود ۵۲۵ تا ۵۳۰ دلار به ازای هر تن CFR آمریکا عرضه میشود، در حالی که قیمت چدن هند حدود ۴۹۰ تا ۵۰۰ دلار به ازای هر تن CFR است؛ اختلافی معادل ۲۵ تا ۴۰ دلار به ازای هر تن که خریداران آمریکایی را به خرید بیشتر از هند ترغیب کرده است.
یک معاملهگر مستقر در بمبئی به Kallanish گفته است: «بازار آمریکا همچنان نسبت به قیمت بسیار حساس است. زمانی که چدن هند بتواند حدود ۲۵ تا ۳۰ دلار به ازای هر تن مزیت قیمتی در هزینه تحویل نسبت به محمولههای برزیلی ایجاد کند، خریداران حاضرند زمان حمل طولانیتر را بپذیرند. با اختلاف قیمت فعلی، تأمینکنندگان هندی درخواستهای خرید بیشتری از مشتریان آمریکایی دریافت میکنند و سفارشهای تکراری نیز افزایش یافته است.»
دسترسی مناسب تولیدکنندگان هندی به مواد اولیه داخلی یکی از عوامل توانمندی صادراتی این کشور است. چدن با گرید فولادی که توسط تجار هندی عرضه میشود، درب کارخانه (Ex-Works) با قیمت حدود ۳۶ تا ۳۷ هزار روپیه به ازای هر تن عرضه میشود که معادل تقریبی ۳۷۶ تا ۳۸۶ دلار است. این سطح قیمت داخلی به تولیدکنندگان هندی امکان میدهد پیشنهادهای صادراتی رقابتیتری ارائه کنند.
برزیل به دلیل فاصله حمل کوتاهتر و هزینههای لجستیکی کمتر، تأمینکننده سنتی بازار آمریکا بوده و معمولاً محصولی با میزان فسفر و گوگرد پایینتر عرضه میکند. با این حال قیمتهای بالاتر محمولههای برزیلی در مقصد باعث شده خریداران آمریکایی نسبت به خرید از هند تمایل نشان دهند؛ بهویژه آن دسته از فولادسازان کوره قوس الکتریکی و ریختهگریها که میتوانند چدن وارداتی را با قراضه مرغوب و آهن اسفنجی (DRI) ترکیب کنند تا ضمن حفظ معیارهای کیفی، هزینه مواد فلزی خود را کاهش دهند.
آمار تجاری اولیه نیز از رشد قابل توجه صادرات چدن هند حکایت دارد؛ بر اساس دادههای اولیه گمرکی که توسط Kallanish بررسی شده، هند در فاصله ژانویه تا مه حدود چهارصد هزار تن چدن صادر کرده که نسبت به مدت مشابه سال قبل شصت درصد افزایش داشته است. فعالان بازار انتظار دارند آمریکا همچنان مقصد اصلی این صادرات باقی بماند مشروط بر اینکه هند بتواند مزیت قیمتی خود را در هزینه تحویل نسبت به برزیل حفظ کند.
مزیت کنونی چدن هندی میتواند فشار قیمتی روی تامینکنندگان برزیلی وارد کند و برای خریداران آمریکایی صرفه اقتصادی ایجاد کند، اما پایداری این فرایند به چند عامل بستگی دارد. نخست، نوسان کرایه حمل و هزینه سوخت میتواند اختلاف هزینه تحویل را تغییر دهد و مزیت قیمتی هند را کاهش یا افزایش دهد. دوم، هرگونه بهبود در بازار داخلی فولاد هند که قیمت چدن داخلی را افزایش دهد، میتواند فاصله قیمتی صادراتی را کاهش دهد و جریان سفارشات به آمریکا را کند کند. سوم، تفاوتهای کیفیتی مانند میزان فسفر و گوگرد در برخی مشتریان تخصصی ممکن است سبب ترجیح محمولههای برزیلی شود و مانع جایگزینی کامل شود.
پیامد احتمالی برای بازار ایران محدود و مشروط است. از یک سو، کاهش قیمت جهانی یا رقابت قیمتی از سوی هند میتواند فشار قیمتی بر بازارهای منطقهای وارد کند و فرصتهایی برای واردکنندگان ایرانی فراهم آورد؛ از سوی دیگر ملاحظات لجستیکی، تحریمها و شبکههای تجاری میتواند مانع بهرهبرداری کامل از این فرصتها شود. همچنین اگر قیمت چدن در هند به دلیل رشد تقاضای داخلی افزایش یابد، اثرات حمایتی برای واردکنندگان خارجی تضعیف خواهد شد.
رشد صادرات چدن هند به آمریکا نشاندهنده تغییر تعادل رقابتی در بازار جهانی است که ریشه در مزیت قیمتی و دسترسی به مواد اولیه داخلی دارد. اگر هند بتواند اختلاف قیمت تحویل خود را در سطح فعلی یا بهتر حفظ کند، احتمال تداوم جریان سفارشها به سمت این کشور بالاست؛ با این حال عواملی مثل نوسان هزینه حمل، تغییر تقاضای داخلی هند و حساسیت کیفی برخی خریداران میتواند این روند را متوقف یا معکوس کند. ناظران بازار باید رفتار کرایه حمل، دادههای صادراتی ماهانه و تغییرات قیمت داخلی هند را برای پیشبینی دقیقتر روندها زیر نظر داشته باشند.
انتهای پیام/
