به گزارش توسعه۲۴؛ ناترازی میان تولید و مصرف، فشار بر شبکه توزیع و نگرانی از تأمین سوخت در ماههای سرد سال، موضوع را از یک مسأله صرفاً عملیاتی به چالشی در سطح امنیت انرژی تبدیل کرده بود. در چنین فضایی، سیاست شرکت از تمرکز صرف بر افزایش عرضه فاصله گرفت و به سمت ترکیبی از افزایش تولید، کنترل مصرف، بازسازی زیرساخت و توزیع متوازنتر ذخایر در نقاط مختلف کشور حرکت کرد. این تغییر رویکرد، بهویژه در جریان دو دوره تنش و حمله به زیرساختها، اهمیت بیشتری پیدا کرد؛ دورههایی که شبکه سوخت با جهش تقاضا، آسیب به بخشی از تأسیسات و محدودیت در تأمین خوراک مواجه شد.
افزایش تولید اما نه فقط با ساخت پالایشگاه
بخش اول برنامه شرکت ملی پالایش و پخش، حفظ تولید موجود و رفع گلوگاههایی بود که مانع استفاده کامل از ظرفیت پالایشگاهها میشدند. بر اساس آمار اعلامشده، خوراک نفت خام و میعانات گازی پالایشگاهها در دوره فعالیت دولت چهاردهم حدود ۴ درصد افزایش یافته است. این افزایش در شرایطی رخ داد که بخشی از زنجیره تأمین، بهویژه در دوره جنگ، با محدودیتهایی روبهرو بود.
اصلاح فرآیندهای عملیاتی و رفع موانع تولید نیز به افزایش پایدار تولید بنزین و نفتگاز کمک کرده است. تولید بنزین نسبت به ۱۸ ماه پایانی دولت سیزدهم حدود ۳ میلیون لیتر در روز و تولید نفتگاز حدود ۴ میلیون لیتر در روز افزایش یافته است. این ارقام شاید در مقایسه با مصرف روزانه کشور بزرگ به نظر نرسند، اما در بازاری که هر افزایش تقاضا میتواند به واردات یا فشار بر ذخایر منجر شود، اهمیت قابل توجهی دارند.
در کنار افزایش حجم تولید، کیفیت فرآوردهها نیز در دستور کار قرار گرفته است. چهار طرح کیفیسازی به ارزش مجموع ۸۷۵ میلیون دلار در پالایشگاههای آبادان، اصفهان و شیراز به بهرهبرداری رسیدهاند. این پروژهها شامل تولید نفتگاز با استانداردهای یورو ۴ و یورو ۵ در آبادان و شیراز، بهبود کیفیت نفت سفید در اصفهان و ارتقای بنزین در پالایشگاه شیراز است.
کیفیسازی فقط یک عنوان فنی نیست. کاهش گوگرد در نفتگاز و بهبود کیفیت بنزین، علاوه بر اثرات زیستمحیطی، امکان تأمین سوخت مناسبتر برای ناوگان حملونقل و نیروگاهها را فراهم میکند. با این حال، میزان اثرگذاری این طرحها در کاهش آلودگی هوا، به نحوه مصرف سوخت و وضعیت خودروها و نیروگاهها نیز وابسته است.
تعمیرات اساسی برای جلوگیری از افت تولید
یکی دیگر از محورهای کمتر دیدهشده در تأمین سوخت، تعمیرات اساسی پالایشگاههاست. در این دوره، ۲۲ واحد پالایشی تحت تعمیرات اساسی قرار گرفتهاند تا از توقفهای ناخواسته و افت تولید در ماههای اوج مصرف جلوگیری شود. اهمیت این موضوع از آنجا بیشتر میشود که پالایشگاهها با تجهیزات پیچیده و فرسودهای کار میکنند و عقبانداختن تعمیرات میتواند در نهایت به توقف طولانیتر یک واحد تولیدی منجر شود.
گزارش شرکت حاکی از آن است که با وجود آسیب به برخی تأسیسات ذخیرهسازی و همچنین کاهش بخشی از خوراک میعانات گازی ناشی از صدمات واردشده به تأسیسات پارس جنوبی، تولید بنزین پالایشگاهی در سطح مورد نیاز حفظ شده است. در مقاطعی نیز پالایشگاه لاوان و زیرساختهای تأمین خوراک با مشکل مواجه شدند. برای جلوگیری از اختلال در فرآیند پالایش، بخشی از میعانات گازی با نفتا جایگزین شد و میزان خوراک نفت خام پالایشگاهها افزایش یافت. این جابهجاییها نشان میدهد پایداری زنجیره سوخت تنها به ظرفیت اسمی پالایشگاهها متکی نیست، بلکه انعطافپذیری در تأمین خوراک و امکان تغییر سریع آرایش عملیاتی نیز نقش تعیینکننده دارد.
فشار ۲۰۰ میلیون لیتری بر شبکه در روزهای بحرانی
آزمون اصلی شبکه سوخت، نه در روزهای عادی، بلکه در زمان بحران رخ میدهد. طبق گزارش شرکت، در روزهای اول دو دوره جنگ و تنش، تقاضای روزانه سوخت تا سطح ۲۰۰ میلیون لیتر افزایش یافت. مدیریت چنین جهشی نیازمند آن است که پالایشگاه، انبار، خط لوله، نفتکش و جایگاه سوخت همزمان و بدون وقفه کار کنند. در چهار ماه اول سال ۱۴۰۵ نیز متوسط تولید بنزین ۱۰ درصد بیشتر از مدت مشابه سال قبل اعلام شده است؛ افزایشی که هدف آن جبران فشار بر عرضه در شرایط محدودیت واردات عنوان شده است.
انتهای پیام/
