مسدود شدن تنگه هرمز در پی درگیری‌های نظامی اخیر باعث ایجاد یک بحران انرژی بی‌سابقه در سطح بین‌المللی با افزایش پنجاه درصدی قیمت بنزین در بازارهای جهانی با کاهش شدید ذخایر اضطراری کشورهای توسعه‌یافته برای مقابله با شوک عرضه سوخت شده است.

شوک‌های مکرر در بازارهای نفت و گاز جهان و ضرورت دستیابی به منابع داخلی پایدار باعث شده تا بسیاری از کشورها سرمایه‌گذاری در انرژی‌های تجدیدپذیر را با هدف کاهش وابستگی به واردات سوخت‌های فسیلی و مقابله با تنش‌های بازار انرژی به اولویت اصلی خود تبدیل کنند.

نوسانات شدید قیمت نفت و گاز در بازارهای جهانی باعث شده کشورهای آسیایی با نادیده گرفتن اهداف کربن‌زدایی دوباره به سوخت‌های فسیلی تکیه کنند و اکنون حفظ امنیت انرژی به اولویت اصلی سیاست‌گذاران برای جلوگیری از خاموشی و بحران در صنایع بزرگ تبدیل شده است.

الزام دولت به پرداخت ۴۸ ساعته بهای محصولات استراتژیک طبق قانون خرید تضمینی در حالی نادیده گرفته شده است که انباشت مطالبات گندم‌کاران زمینه ورود واسطه‌ها و دلالان به بازار این محصول حیاتی را فراهم کرده و معیشت کشاورزان را به بحران کشانده است.

تصمیم اخیر اندونزی برای تغییر سازوکار عرضه زغال‌سنگ و روغن پالم شوک بزرگی به معامله‌گران جهانی وارد کرده است زیرا این اقدام ساختار سنتی حاکم بر بازار کالاهای اساسی را دگرگون می‌کند و مسیر دسترسی معادن کوچک به منابع مالی بین‌المللی را به شدت ناهموار می‌سازد.

وجود زیرساخت‌های گسترده و بلااستفاده در شبکه گازرسانی کشور فرصتی کم‌هزینه برای کاهش مصرف سوخت مایع فراهم کرده است و بهره‌گیری مجدد از سی‌ان‌جی می‌تواند با تحریک تقاضا و ارائه مشوق‌های لازم بخشی از ناترازی شدید بنزین را در کوتاه‌مدت جبران کند.

گسترش مناسبات با کشورهای عضو اوراسیا و نوسانات سیاسی در خلیج فارس اهمیت استفاده از بنادر شمالی را افزایش داده است و بهره‌گیری بهینه از کریدور شمال جنوب می‌تواند به عنوان جایگزینی برای بنادر سنتی عمل کند هرچند این هدف مستلزم تکمیل شبکه ریلی و رفع محدودیت‌های بندری است

تشدید ناترازی برق صنایع همزمان با آغاز خاموشی در شهرک‌های صنعتی باعث افزایش تقاضا و رفتار تهاجمی خریداران شده است و بازار فولاد وارد فاز رقابتی شده است و ریسک افت تولید تابستانی پررنگ‌تر دیده می‌شود.

نادیده گرفتن حقوق بین‌الملل توسط قدرت‌های بزرگ در جریان تنش‌های دریایی و استفاده از پهپادها و مین‌ها برای ایجاد ناامنی موجب شده است تا امنیت کشتیرانی به شکلی بی‌سابقه در آبراه‌های کلیدی با چالش‌های ساختاری مواجه شود که این وضعیت علاوه بر افزایش هزینه‌های بیمه باعث آشفتگی بازارهای کالا و تغییر مسیرهای تجاری بین‌المللی در مقیاس وسیع شده است.

بازآرایی بازارهای صادراتی با حضور رقبای منطقه‌ای و تغییر قیمت‌ها باعث شده تا رقابت جهانی فولاد برای تولیدکنندگان ایرانی در شرایط فعلی به مراتب دشوارتر شود.

رشد رقبای منطقه‌ای و تغییر الگوهای تجاری خریداران شرایط را برای صادرکنندگان بزرگ فولاد دشوار کرده است و موفقیت در این فضای فشرده وابسته به ثبات در زنجیره تامین است.

افت سرمایه‌گذاری در ساختمان و ماشین‌آلات باعث شده ظرفیت تولیدی کشور همگام با نیازهای توسعه‌ای رشد نکند و این وضعیت بهره‌وری و اشتغال را در بسیاری از بخش‌ها تحت فشار قرار داده است.

تحقق رشد ۱۳ درصدی تولید نیازمند تأمین ۵۵ میلیارد دلار سرمایه است که با فراهم‌سازی شرایط جذب سرمایه‌های ملی و خارجی امکان‌پذیر می‌شود و این امر مسیر توسعه پایدار را در برابر چالش‌های اقتصادی هموار می‌کند.

سهم گسترده مشاغل خانگی در بازار کار ضرورت حمایت مالی را دوچندان کرده است که اکنون با انتقال خودکار پرونده‌ها به سال جدید بروکراسی اداری برای متقاضیان این حوزه حذف می‌شود و پایداری تولید تضمین خواهد شد.

رشد نقدینگی حاصل ضعف نظارت بر برخی بانک‌هاست و ریشه اصلی آن کسری بودجه است و بدون حل این ریشه تلاش‌ها نتیجه محدود خواهد داشت. بهبود کنترل نقدینگی می‌تواند مسیر مهار تورم را هموار کند و مانع تداوم فشارهای اقتصادی شود.