به گزارش توسعه۲۴؛ بازار نفت برای جایگزینی تنگه هرمز و به ثمر رسیدن طرحهای جایگزین نیاز به زمان دارد، اما در کوتاهمدت چه اتفاقی رخ میدهد؟ آیا اوجگیری تنشها در خلیج فارس میتواند بار دیگر قیمت هر بشکه نفت را به بالای صد دلار برساند؟
در همین زمینه حمید حسینی، کارشناس انرژی، توضیح میدهد: «در روزهای اخیر، قیمت نفت بهسرعت وارد روند صعودی شد. یکی از دلایل اصلی این افزایش، نگرانی درباره اختلال در حملونقل دریایی و محدودشدن دسترسی نفتکشها بود. در گذشته نیز هر زمان محدودیتها کاهش یافته یا مسیرهای صادراتی باز شده است، حجم زیادی از نفتی که روی نفتکشها یا در مخازن ذخیره شده بود وارد بازار جهانی شده و همین موضوع به کاهش قیمتها کمک کرده است؛ زیرا کشورهای صادرکننده نیاز دارند مخازن خود را تخلیه کنند تا بتوانند تولید و صادرات را با ظرفیت کامل از سر بگیرند.
از طرف دیگر اگر بار دیگر محاصره یا محدودیت دریایی شکل بگیرد، نفتکشها بهراحتی امکان تردد نخواهند داشت و این موضوع میتواند باعث شود برخی کشورها حتی نتوانند صادرات خود را به شکل عادی ادامه دهند. در چنین شرایطی، ریسک کمبود عرضه در بازار جهانی افزایش پیدا میکند و طبیعتا قیمت نفت نیز تحت فشار صعودی قرار میگیرد». او ادامه میدهد: «از سوی دیگر، افزایش ریسکهای ژئوپلیتیکی در منطقه و همزمان مطرحشدن سیاستهای تجاری و تعرفهای دولت ترامپ، فضای بازار را پیچیدهتر کرده است. اگر این تنشها ادامه پیدا کند، رسیدن قیمت نفت به محدوده ۹۰ تا ۱۰۰ دلار دور از انتظار نیست.
البته در کوتاهمدت، اخبار سیاسی میتواند تا حدی از شدت این روند بکاهد. برای مثال، هرگونه خبر درباره ازسرگیری مذاکرات یا کاهش تنشها معمولا باعث میشود بازار بخشی از هیجان خود را از دست بدهد و روند صعودی متوقف یا کند شود. با این حال، اگر تنشها تشدید شود، درگیری نظامی گسترش پیدا کند یا محدودیتهای دریایی و تجاری ادامه یابد، احتمال عبور قیمت نفت از مرز صد دلار نیز وجود خواهد داشت.
با این حال تحقق چنین سناریویی به واکنش کشورهای تولیدکننده و نحوه مدیریت بحران بستگی دارد». این کارشناس در ادامه با اشاره به ادعای ترامپ مبنی بر اقدام آمریکا برای گرفتن عوارض از تنگه هرمز توضیح میدهد: «تأثیر این موضوع تنها به نفت محدود نمیشود و سایر کالاها را نیز در بر میگیرد. به نظر میرسد پذیرش چنین هزینههایی برای بسیاری از کشورها آسان نباشد و تلاش کنند در میانمدت و بلندمدت مسیرهای جایگزین و کمهزینهتری برای تجارت و صادرات خود پیدا کنند».
مرتضی بهروزیفرد، کارشناس انرژی توضیح میدهد: «این موضوع کاملا به چند عامل بستگی دارد؛ اول اینکه آمریکا تا چه اندازه در مواضع خود جدی باشد، دوم اینکه سطح درگیری با ایران تا چه حد افزایش پیدا کند و سوم اینکه واکنش ایران چگونه باشد و دامنه تنشها تا چه اندازه گسترش یابد. از طرف دیگر تجربه چند ماه گذشته نشان داد که حتی با وجود تشدید درگیریها و شکلگیری یک جنگ نسبتا گسترده طی حدود ۴۰ روز، قیمت نفت آنگونه که برخی پیشبینی میکردند به سطوح ۲۰۰ یا ۳۰۰ دلار نرسید؛ بنابراین صرف وقوع درگیری، لزوما به معنای جهش شدید قیمت نفت نیست و با توجه به شرایط فعلی، به نظر میرسد هم ایران و هم آمریکا با احتیاط عمل میکنند».
او میافزاید: «از یک سو ایران تلاش میکند واکنشهای خود را مدیریت کند و از سوی دیگر دولت ترامپ نیز ظاهرا تمایلی ندارد دامنه این تقابل را بیش از حد گسترش دهد. به همین دلیل، اگر وضعیت در همین سطح باقی بماند، انتظار نمیرود قیمت نفت افزایش بسیار بیشتری نسبت به سطوح فعلی داشته باشد. اما اگر دامنه درگیریها عمیقتر شود، شرایط متفاوت خواهد بود. برای مثال، اگر زیرساختهای انرژی در منطقه هدف قرار بگیرند یا تأسیسات و اسکلههای صادراتی کشورهای حاشیه خلیج فارس، مانند امارات یا کویت، آسیب ببینند و بازار احساس کند که عرضه نفت با اختلال جدی مواجه شده است، در آن صورت ریسک بازار بهطور محسوسی افزایش مییابد و احتمال رسیدن قیمت نفت به محدوده صد دلار یا حتی بالاتر نیز وجود خواهد داشت.
به عبارتی سناریوی اصلی برای عبور نفت از مرز صد دلار، گسترش دامنه جنگ و ایجاد اختلال واقعی در زیرساختهای تولید، صادرات و حملونقل نفت است. در غیر این صورت، اگر تنشها در همین سطح باقی بماند و به درگیری فراگیر تبدیل نشود، بعید است قیمت نفت از سطوح فعلی فاصله زیادی بگیرد».
این اتفاقات در حالی رخ میدهد که فصول سرد سال نزدیک است و نگرانی برای ذخایر نفت آمریکا بالا گرفته است. تازهترین آمار وزارت انرژی آمریکا نشان میدهد ذخایر استراتژیک نفت این کشور (SPR) در هفته گذشته حدود سه میلیون بشکه کاهش یافته و به ۳۱۶.۵ میلیون بشکه رسیده است؛ رقمی که کمترین سطح از آوریل ۱۹۸۳ به شمار میرود. این کاهش در چارچوب برنامه آزادسازی ۱۷۲ میلیون بشکه نفت از ذخایر استراتژیک آمریکا انجام شده است.
براساس آمار منتشرشده، از زمان آغاز بحران اخیر، موجودی این ذخایر تا ۱۰ جولای نزدیک به ۹۸.۹ میلیون بشکه کاهش یافته است. کاهش مستمر ذخایر استراتژیک آمریکا در شرایطی رخ میدهد که بازار جهانی نفت همچنان با ریسکهای ژئوپلیتیکی و نگرانی از اختلال در عرضه روبهرو است و محدودشدن ذخایر اضطراری میتواند توان واشینگتن برای مداخله در بازار و مهار نوسانات قیمت را کاهش دهد.
انتهای پیام/
