به گزارش توسعه۲۴؛ تحولات ایران و تنگه هرمز همزمان چشمانداز بازار جهانی نفت را تغییر داده است. اوپک در تازهترین گزارش ماهانه خود، پیشبینی رشد تقاضای جهانی نفت در سال۲۰۲۶ را برای سومین بار متوالی کاهش داد و به ۷۸۰هزار بشکه در روز رساند؛ درحالیکه برآورد قبلی این سازمان ۹۷۰هزار بشکه در روز بود. با این حال، اوپک همچنان نسبت به برخی دیگر از نهادهای پیشبینیکننده، از جمله آژانس بینالمللی انرژی، نگاه خوشبینانهتری به تقاضا دارد.
این سازمان معتقد است اقتصاد جهانی در نیمه نخست سال۲۰۲۶ مقاومت نسبی خود را حفظ کرده و کاهش تنشهای ژئوپلیتیک میتواند در نیمه دوم سال به رشد اقتصاد و تقاضای انرژی کمک کند. اوپک همچنین پیشبینی رشد تقاضای نفت در سال۲۰۲۷ را ۲۱۰هزار بشکه در روز افزایش داده و اکنون انتظار دارد مصرف جهانی در سال آینده یکمیلیون و ۹۴۰هزار بشکه در روز رشد کند. اما تحقق این سناریو بیش از هر زمان دیگری به هرمز وابسته است.
بسته شدن عملی این آبراه در ماههای جنگ، میلیونها بشکه از تولید خاورمیانه را از بازار خارج کرد و حتی برنامه افزایش تولید اوپکپلاس را مختل ساخت. تولید نفت خام اعضای اوپکپلاس در ژوئن بهطور متوسط به ۳۶میلیون و ۲۸۰هزار بشکه در روز رسید؛ رقمی که حدود سهمیلیون بشکه بیشتر از ماه مه بود. این افزایش عمدتا نتیجه بازگشت تدریجی تولید کشورهای حاشیه خلیج فارس پس از تفاهم موقت ایران و آمریکا بود.
آنچه معاملهگران را بیش از افزایش لحن سیاسی نگران کرده، کاهش محسوس تردد نفتکشها در تنگه هرمز است. دادههای ردیابی کشتیها نشان میدهد تعداد نفتکشهای عبوری از این آبراه به پایینترین سطح ۲ماه گذشته رسیده است. بر اساس اطلاعات کپلر، تردد نفتکشهای نفت و گاز به کمترین میزان از ۲۵مه کاهش یافته است. روز یکشنبه تنها ۶کشتی از تنگه عبور کردند؛ پایینترین تعداد در پنج هفته اخیر.
البته شمار واقعی عبورها ممکن است بیشتر باشد. منابع صنعت کشتیرانی میگویند تعداد فزایندهای از کشتیها هنگام نزدیک شدن به هرمز، دستگاههای ردیابی عمومی AIS خود را خاموش میکنند. این اقدام که به «تاریک شدن» کشتی معروف است، ردیابی موقعیت نفتکشها را دشوار میکند و تصویر دقیقی از حجم واقعی تردد در اختیار بازار قرار نمیدهد.
یکی از منابع صنعت کشتیرانی وضعیت کنونی را به بحران دریای سرخ و حملات حوثیها تشبیه کرده و گفته است بازار احتمالا باید هرمز را به عنوان یک «درگیری مدیریتشده» بپذیرد. این تعبیر شاید مهمترین توصیف شرایط کنونی باشد.
بازار نفت دیگر لزوما منتظر بسته شدن کامل و رسمی هرمز نیست. تجربه ماههای گذشته نشان داده حتی بدون انسداد صددرصدی آبراه، حملات پراکنده، مینها، خاموش شدن سیستمهای ردیابی و افزایش هزینه بیمه میتواند ظرفیت واقعی انتقال نفت را کاهش دهد. پیش از آغاز جنگ در ۲۸فوریه، حدود یکپنجم عرضه روزانه نفت و گاز طبیعی مایع جهان از هرمز عبور میکرد.
بنابراین حتی کاهش محدود و طولانیمدت تردد میتواند بازار جهانی انرژی را تحت فشار قرار دهد. شرکت کشتیرانی گیبسون هشدار داده اگر تشدید تنشها بار دیگر به بسته شدن طولانیمدت هرمز منجر شود، جهان این بار در موقعیتی بسیار دشوارتر قرار خواهد گرفت. دلیل آن روشن است: ذخایر جهانی نفت طی ماههای اخیر با سرعت زیادی کاهش یافتهاند.
آمارهای حملونقل دریایی نشان میدهد صادرات نفت ایران در ژوئن بهطور چشمگیری احیا شد و بهطور متوسط به یکمیلیون و ۷۵۰هزار بشکه در روز رسید. این بازگشت پس از آن رخ داد که صادرات در ماه مه، زیر فشار محاصره بنادر ایران از سوی آمریکا، به سطوح بسیار پایینی سقوط کرده بود.
اکنون صنعت نفت ایران بار دیگر وارد مسابقهای با زمان شده است. پنجرهای که قرار بود ۶۰روز باز بماند، در کمتر از نصف این مدت عملا بسته شد؛ اما تهران پیش از بازگشت محاصره توانست بیش از ۸۰میلیون بشکه نفت و فرآورده به ارزش بیش از ۶میلیارد دلار را از منطقه خارج کند.
این بار پرسش اصلی بازار دیگر تنها این نیست که آمریکا تا چه اندازه میتواند صادرات نفت ایران را محدود کند، بلکه مساله این است که ذخایر شناور، ناوگان سایه و شبکه قدیمی فروش به چین تا چه زمانی قادر خواهند بود از سرعت اثرگذاری محاصره بکاهند. ایران در ۲۶روز، حجم بزرگی از نفت خود را از منطقه خارج کرد؛ اما با بازگشت ناوهای آمریکایی، دور تازه مسابقه میان نفتکشها و محاصره آغاز شده است.
انتهای پیام/
