به گزارش توسعه۲۴؛ بازارهای جهانی در روز چهارشنبه ۸ ژوئیه ۲۰۲۶ با موج جدیدی از شوکهای ژئوپلیتیک روبرو شدند. تنشهای نظامی میان آمریکا و ایران که تنها یک ماه پیش با امضای توافق آتشبس تا حدودی فروکش کرده بود، با حملات پهپادی ایران به پایگاههای آمریکایی در کویت و بحرین و پاسخ سنگین ایالات متحده، بار دیگر به اوج خود رسید. همزمان، آمریکا مجوز موقت فروش نفت ایران را لغو کرد و بدینترتیب، معادلات انرژی و مالی جهان را یکشبه دگرگون ساخت.
رویدادهای ۲۴ ساعت اخیر نشان میدهد که ژئوپلیتیک بار دیگر به عنوان مهمترین متغیر تأثیرگذار بر بازارهای جهانی ظاهر شده است. تشدید تنشهای نظامی میان آمریکا و ایران، همزمان با بازگشت تحریمهای نفتی، سه پیامد کلیدی برای اقتصاد جهانی به همراه داشته است:
افزایش قیمت نفت و تهدید تورم جهانی: جهش بیش از ۳ درصدی قیمت نفت در کمتر از ۲۴ ساعت، زنگ خطری برای بانکهای مرکزی جهان است که ماهها برای مهار تورم تلاش کردهاند.
تحتالشعاع قرار گرفتن توافقهای دیپلماتیک: توافق آتشبس ماه ژوئن که امیدها را برای ثبات در خاورمیانه احیا کرده بود، اکنون در آستانه فروپاشی قرار دارد.
تغییر ناگهانی در رفتار بازارها: در حالی که معمولاً تنشهای ژئوپلیتیک به افزایش قیمت طلا منجر میشود، این بار قدرتگیری دلار و افزایش بازده اوراق، طلا را تحت فشار قرار داده است؛ نشانهای از پیچیدگی شرایط کنونی.
آینده بازارها تا حد زیادی به واکنش ایران به حملات آمریکا و همچنین سرنوشت توافق آتشبس بستگی دارد. تا زمانی که ابهامات ژئوپلیتیک پابرجا باشد، نوسانات شدید در بازارهای نفت، طلا و سهام، بهعنوان یک ویژگی ثابت معاملات باقی خواهد ماند.
ریاض قصد دارد ظرفیت خط لوله «شرق-غرب» (East-West Pipeline) را افزایش دهد تا بتواند بخش بیشتری از صادرات نفت خود را از طریق دریای سرخ انجام دهد و از ریسکهای ژئوپلیتیکی تنگه هرمز بکاهد.
افزایش ظرفیت خط لوله تا ۲ میلیون بشکه در روز
به گفته پنج منبع آگاه، دولت عربستان در حال بررسی افزایش ظرفیت این خط لوله تا یک تا دو میلیون بشکه در روز است. این خط لوله که نفت را از میادین شرقی عربستان به بندر ینبع در ساحل دریای سرخ منتقل میکند، در حال حاضر ظرفیت انتقال حدود ۷ میلیون بشکه نفت در روز را دارد. بررسیهای اولیه شامل دو سناریو است؛ یا خط لوله فعلی توسعه یابد یا یک خط لوله جدید در کنار آن احداث شود. همچنین امکان انتقال فرآوردههای نفتی از این مسیر نیز در دست بررسی قرار دارد.
هدف کاهش وابستگی به تنگه هرمز
اهمیت این پروژه پس از تنشهای ماههای اخیر در منطقه و اختلال در تردد نفتکشها از تنگه هرمز بیش از گذشته افزایش یافته است. عربستان با توسعه این مسیر میتواند بخش قابل توجهی از صادرات نفت خود را بدون عبور از تنگه هرمز به بازارهای جهانی ارسال کند؛ اقدامی که امنیت صادرات انرژی این کشور را افزایش خواهد داد.
گفتوگو با کشورهای حاشیه خلیج فارس
طبق این گزارش، عربستان مذاکرات اولیهای را با برخی کشورهای شورای همکاری خلیج فارس از جمله کویت، بحرین و قطر آغاز کرده تا در صورت توسعه این خط لوله، امکان انتقال نفت این کشورها نیز از مسیر دریای سرخ فراهم شود.
منابع آگاه میگویند کویت نیز انجام این مذاکرات را تأیید کرده است؛ زیرا این کشور مسیر جایگزین مناسبی برای صادرات نفت خود در خارج از تنگه هرمز در اختیار ندارد.
پروژهای چند میلیارد دلاری و زمانبر
اجرای این طرح به سرمایهگذاری چند میلیارد دلاری نیاز دارد و تکمیل آن چند سال زمان خواهد برد. علاوه بر این، توسعه خط لوله مستلزم تغییراتی در سازوکار قیمتگذاری نفت صادراتی عربستان خواهد بود.
هنوز تصمیم نهایی گرفته نشده است
با وجود انتشار این گزارش، تاکنون دولت عربستان و شرکت آرامکو هیچ اظهار نظر رسمی درباره اجرای پروژه نکردهاند و منابع تأکید میکنند که این طرح همچنان در مرحله بررسی قرار دارد و هنوز تصمیم نهایی برای آغاز عملیات اجرایی آن اتخاذ نشده است.
انتهای پیام/
