به گزارش توسعه۲۴؛ افغانستان در رده کشورهایی با ذخایر غنی معدنی قرار دارد؛ هرچند این ذخایر عملا دستنخورده باقی ماندهاند. حملات نظامی مکرر به این کشور و اشغال چندباره آن توسط نیروهای خارجی، در تمامی سالهای گذشته مانع توجه به ظرفیتهای معدنی این کشور شده است. البته در طول سالهای گذشته عملا هیچ بخش از اقتصاد این کشور، توسعه مطلوبی نداشته است، با وجود این شرایط برای معادن به سبب نیاز جدی و قابلتوجه این بخش به سرمایه و همچنین تداوم ثبات برای بلندمدت، نامطلوبتر بوده است.
چشمانداز روابط معدنی ایران و افغانستان
محمود سیادت، رئیس اتاق مشترک بازرگانی ایران و افغانستان، در ارزیابی ظرفیتهای معدنی افغانستان گفت: افغانستان یکی از کشورهای با ذخایر غنی معدنی است. فلزات کمیاب، مس، آهن، لیتیوم، سرب و روی در این کشور پراکنده هستند. در همینحال ذخایر نفت و گاز در شمال افغانستان وجود دارد. در سالهای اخیر برداشت از این ذخایر آغاز شده و فعالان داخلی و خارجی در این بخش فعال شدهاند؛ اما سرمایه کافی جذب بخش معدن این کشور نشده است.
سیادت مهمترین مانع در مسیر جذب سرمایه خارجی به معادن افغانستان را نبود امنیت دانست و افزود: تداوم تنش در کشور افغانستان برای دهههای طولانی و نبود امنیت بزرگترین مانع جذب سرمایه به بخش معدن این کشور بوده است. بهویژه آنکه معادن این کشور در خارج از شهرهای بزرگ واقع شدهاند و مسیرهای منتهی به ظرفیتهای معدنی این کشور از امنیت برخوردار نبودهاند. وی افزود: با رفع برخی از مشکلات امنیتی در افغانستان طی چند سال اخیر شاهد جذب سرمایه به بخش معادن این کشور بودهایم. ارزش ذخایر معدنی این کشور بین ۱۰۰۰ تا ۳۰۰۰میلیارد دلار برآورد میشود؛ هرچند که تاکنون فعالیتهای اکتشافی دقیقی در این کشور انجام نگرفته است. براساس مطالعات انجامگرفته توسط روسها، آمریکاییها و همچنین متخصصان افغانستانی، ظرفیت قابلتوجهی در این کشور وجود دارد.
رئیس اتاق مشترک ایران و افغانستان گفت: در حال حاضر فرآیندهای استخراجی در بخشی از معادن افغانستان آغاز شده، اما هنوز ظرفیت باقیمانده به مراتب بیشتر از ذخایر در دست استخراج است. همانطور که پیشتر هم اشاره شد دلیل اصلی توسعهنیافتگی ذخایر معدنی افغانستان را باید در تداوم ناامنیها در این کشور طی بیش از ۴دهه گذشته جستوجو کرد. هرچند گران بودن انرژی، نبود دانش فنی و تکنولوژی روز دنیا برای اجرای فعالیتهای اکتشافی و استخراجی در این منطقه، از دیگر موانع توسعه ظرفیتهای معدنی در افغانستان هستند. با آغاز به کار فعالیتهای اکتشاف و استخراج در برخی از ظرفیتهای معدنی افغانستان، شاهد ورود فناوری و ماشینآلات به این کشور هستیم. در این میان انتظار میرود طی سالهای آتی شاهد جهشی در استخراج و استحصال از مواد معدنی این کشور باشیم.
سیادت گفت: چندی پیش رهبری امارت اسلامی دستوری را صادر و براساس آن صادرات مواد خام افغانستان را ممنوع اعلام کرده است. البته برای برخی از ظرفیتهای کوچک و متوسط، اجازه صادرات بنا به شرایطی داده میشود. این رویکرد مثبت ارزیابی میشود و به ارتقای بهرهمندی این کشور از ارزشافزوده حاصل شده در زنجیره معادن کمک میکند. در این میان این سیاست میتواند به توسعه اشتغالزایی در این کشور منجر شود. با وجود این کمبود منابع مالی، نبود زیرساخت مناسب، گران بودن انرژی و عدم دسترسی به توان فنی مهندسی لازم برای انجام این کار، مانعی در این بخش است. با توجه به کمبودهای یادشده، در ماههای اخیر بخشی از سیاستهای حاکم بر این بخش تعدیل شدهاند.
رئیس اتاق مشترک ایران و افغانستان گفت: ایران در حوزه معادن افغانستان ورود کرده است؛ هرچند این ورود به شکل مستقیم نبوده، بلکه عمدتا این همراهی در قالب پشتیبانی فنی اکتشافی، استخراجی انجام گرفته است. این تعامل بیشتر در جنوب و غرب افغانستان انجام شده است. در چند معدن هم بهصورت مشخص شاهد حضور و ورود سرمایهگذاران ایرانی هستیم. در این میان از سازمانهای دولتی ازجمله ایمیدرو و بنگاههای بزرگ معدنی کشور انتظار میرود به حوزه معادن افغانستان نیز ورود کنند. ما میتوانیم گام مهمی برای صادرات ماشینهای معدنی به افغانستان و انتقال فناوری و تکنولوژی آزمایشی در این کشور گام برداریم. دانش خوبی در ایران در این حوزه وجود دارد.
وی در پایان افزود: ما سالها برای بومیسازی دانش معدنی تلاش کردهایم. اما این تعامل در سایه کمک دولت و سیاستگذار بهخصوص در بخش تضمین سرمایهگذاری و در بخش صدور مجوزهای لازم برای خروج موقت ماشینهای معدنی و حمایت از صادرات خدمات فنی مهندسی، ممکن میشود. خوشبختانه پیشرفتهایی در این زمینه انجام شده است. مقرر شده است این خدمات به حوزه معادن افغانستان ارائه و بهازای آن امکان واردات مواد خام معدنی از این کشور به ایران مهیا شود. پروژههایی همچون اتصال ریلی هرات به مزارشریف با مشارکت و همکاری ایرانیها انجام شود و در قبال آن تعاملات در بخش معدن تسهیل شود.
انتهای پیام/
