به گزارش توسعه۲۴؛ وقوع جنگ ۴۰ روزه میان ایران، آمریکا و کشورهای حوزه خلیج فارس و به دنبال آن بسته شدن تنگه هرمز، به طور مستقیم و غیرمستقیم بر صنایع مختلفی از جمله انرژی، کشاورزی و فلزات (آهنی و غیرآهنی) تاثیر عمیقی گذاشت و شوکی نامتوازن را در این بازارها ایجاد کرد. در سالهای اخیر، هیچیک از بحرانهای خاورمیانه منجر به مسدود شدن تنگه هرمز -که شاهراهی حیاتی برای انتقال انرژی و جابهجایی کالا است- نشده بود و تجارت دریایی را تا این حد دچار اختلال نکرده بود.
با بالا رفتن قیمت انرژی و سنگینتر شدن بار هزینههای حملونقل و بیمه دریایی، حاشیه سود صنایع تحت فشار قرار گرفته؛ پدیدهای که در کنار ارزیابی دوباره شاخصهای تورم و رشد اقتصادی، دیدگاه کلان سرمایهگذاران را دستخوش تغییری اساسی کرده است.
تاثیر تنگه هرمز بر تولید فلزات غیرآهنی
مسدود شدن تنگه هرمز، تولید و بازار جهانی فلزات غیرآهنی (شامل آلومینیوم، نیکل، مس، سرب و روی) را به دو صورت مستقیم و غیرمستقیم تحت تاثیر قرار داده است. با این حال، از آنجا که کشورهای حوزه خلیج فارس به جز آلومینیوم، تولیدکننده سایر فلزات غیرآهنی نیستند، این صنعت بیش از هر بخش دیگری آسیب دیده است.
در مقابل، فلزاتی مانند نیکل، مس، روی و سرب بیشتر به صورت غیرمستقیم و به دلیل بحران در تامین گوگرد (به عنوان ماده اولیه تولید اسید سولفوریک) تحت تاثیر قرار گرفتهاند. اگرچه انسداد تنگه هرمز بیش از همه به صنعت نفت و گاز ضربه زده اما صنعت آلومینیوم نیز به شکلی کاملا چشمگیر و قابل توجه از این بحران متاثر شده است.
تولید آلومینیوم در کشورهای حوزه خلیج فارس
طبق دادههای آژانس جهانی آمار فلزات (WBMS) و سازمان زمینشناسی ایالات متحده (USGS)، کشورهای حوزه خلیج فارس حدود ۷ میلیون تن که معادل ۹ درصد تولید جهانی آلومینیوم است را به خود اختصاص دادهاند که این منطقه را به دومین قطب تولید آلومینیوم جهان پس از چین تبدیل کرده است.
پنج تولیدکننده بزرگ آلومینیوم در حوزه خلیج فارس شامل شرکتهای آلومینیوم جهانی امارات (EGA)، آلبا بحرین (Alba)، آلومینیوم قطر (Qatalum)، آلومینیوم صحار عمان (Sohar Aluminium) و آلومینیوم معادن عربستان سعودی (Maaden Aluminium) هستند.
تاثیر انسداد تنگه هرمز بر تولید آلومینیوم در منطقه
بوکسیت و آلومینا، مواد اولیه اصلی برای تولید آلومینیوم هستند. در میان کشورهای حوزه خلیج فارس به جز شرکت معادن عربستان سعودی که از ذخایر داخلی بوکسیت بهره میبرد، سایر کشورها (امارات، بحرین، عمان و قطر) به شدت به واردات این ماده از کشورهایی مانند گینه، استرالیا و برزیل وابستهاند. از اینرو مسدود شدن تنگه هرمز با ایجاد اختلال در روند واردات این ماده حیاتی، کاهش چشمگیر تولید آلومینیوم را در منطقه به همراه داشته است.
در میان تولیدکنندگان منطقه، شرکتهای معادن عربستان سعودی و آلومینیوم جهانی امارات به مسیرهای جایگزین برای دور زدن تنگه هرمز دسترسی دارند اما سایر شرکتها از چنین امکانی بیبهرهاند؛ موضوعی که خود به عنوان یکی از عوامل کلیدی در افزایش قیمت تمامشده آلومینیوم عمل میکند.
به عنوان نمونه، این چالش لجستیکی و عدم دسترسی به مسیرهای جایگزین، باعث کاهش ۴۰ درصدی ظرفیت تولید در شرکت آلبا بحرین شد. در واقع، وابستگی شدید کشورهای منطقه (به جز عربستان) به واردات بوکسیت از یکسو و امکان استفاده از مسیرهای جایگزین تنگه هرمز برای امارات و عربستان از سوی دیگر، باعث شده که میزان آسیبپذیری و سطح ریسک کشورها در صورت انسداد این آبراه بینالمللی کاملا متفاوت باشد.
متعاقب حملات پهپادی و موشکی ایران به کارخانههای الدویره امارات و آلبا بحرین، عملیات تولید در این مجتمعها به طور کامل متوقف شد. امارات متحده عربی و بحرین سالانه حدود ۳.۴ میلیون تن آلومینیوم تولید میکنند که تقریبا نیمی از ظرفیت حوزه خلیج فارس را شامل میشود.
مدیران شرکت الدویره مدت زمان مورد نیاز به منظور بازسازی و احیا واحدهای آسیب دیده را حدود یک سال اعلام کردند؛ امری که بحران کمبود در عرضه فیزیکی این فلز را رقم خواهد زد و بازار جهانی را با کسری مواجه خواهد کرد. در پی این رویداد، بهای آلومینیوم در بورس فلزات لندن (LME) جهش بیسابقهای را تجربه کرد و به بالاترین سطح خود (حدود ۳.۹۰۰ دلار به ازای تن) پس از آغاز جنگ روسیه و اوکراین در سال ۲۰۲۲ رسید.
انتهای پیام/
